शहिद दशरथ चन्द स्वास्थ्य बिज्ञान बिश्वबिद्यालयका पदाधिकारीमा स्वार्थ बाझिएका व्यत्ति नियुक्त भएको उनीहरुको मागसहितका सात माग राखेर डा. केसी अनशन शुरु गर्न लागेका हुन् ।

स्वास्थ्य क्षेत्र सुधारका लागि ७ बुदे माग राख्दै केसीले धनगढी स्थित कृष्ण मन्दिरको धर्मशालाबाट सत्याग्रह सुरु गर्ने घोषणा गरेका हुन् । केसीले स्वास्थ्य तथा स्वास्थ्य क्षेत्रलाई सरकारबाटै निजिकरण गर्ने प्रयास भएकाले त्यसलाई रोक्न सत्याग्रह बस्न लागेको बताएका छन् ।

 सरकारले निजि मेडिकलमा लगानी भएका व्यक्तिलाई कैलालीको गेटा स्थित शहीद दशरथचन्द स्वास्थ्य विज्ञान विश्वविद्यालयमा नियुक्त गरेर त्यसको पुष्टि गरेको केसीको भनाई छ । साथै उनले शहीद दशरथचन्द स्वास्थ्य विज्ञान विश्वविद्यालयमा नियुक्त भएका उपकुलपति तथा रजिष्ट्रारलाई हटाएर स्वार्थ नबाझिने व्यक्ति ल्याउनुपर्ने माग समेत गरेका छन् ।

‘शहीद दशरथचन्द स्वास्थ्य विज्ञान विश्वविद्यालय बनाउन ऐन निर्माण भइसकेको छ, अब त्यसमा मेरो कुनै विरोध छैन,’ केसीले भने, ‘तर कुलपति र रजिष्ट्रार नियुक्तिले फेरी गेटालाई अन्यौलमा राखेर यहाँका नागरिकलाई दुःख दिने खेल भइरहेको छ, निजि स्वास्थ्य संस्थामा लगानी भएका व्यक्तिलाई राखेर गेटाले गति लग्न सक्दैन, अहिलेको नियुक्ति खारेज हुनुपर्छ, स्वार्थ नबाझिने मेडिकल क्षेत्रलाई बुझेको अनुभवि व्यक्तिलाई उपकुपति बनाउनु पर्छ ।’

सरकारले असार ३१ गते शहीद दशरथचन्द स्वास्थ्य विज्ञान विश्वविद्यालयको उपकुलपति प्रा. डा. सुनिलकुमार जोशी र रजिष्ट्रार डा. भीमबहादुर चन्दलाई नियुक्ति गरेको थियो ।

यस्तै डा. केसीले चिकित्सा शिक्षा आयोग मार्फत् छात्रवृत्ति कटौती गर्ने र मापदण्ड तथा पुर्वाधार विना निजी कलेजहरूमा सिट वृद्धि गर्ने निर्णय वा प्रस्तावहरू तत्काल खारेज गर्नुपर्ने माग अघि सारेका छन् । चिकित्सा शिक्षालाई पूर्ण गैरनाफामूलक बनाउन कानुनी ऐनका कानुनी प्रावधानहरु कार्यान्वयन गरिनुपर्ने केसीको तेश्रो माग रहेको छ ।

यस्तै विगतका सरकारसँग भएका लिखित सहमतिहरु कार्यान्वयन गर्नुपर्ने, सीमावर्ति क्षेत्रका नागरिकको स्वास्थ्य अधिकार सुरक्षित गर्नुपर्ने भदौ २३ र २४ गतेको जेन्जी आन्दोलनमा भएको तोडफोड र हिंसाको निश्पक्ष छानविन गरी द्धोषीलाई कारवाहीको दायरामा ल्याउनु पर्ने लगायतका माग केसीले अघि सारेका छन् । उनले विकट क्षेत्रमा रहेका नागरिकको स्वास्थ्य अधिकार कटौती गर्ने प्रयास भएकाले त्यसको खबरदारी आवश्यक रहेको बताए ।

यसअघि डा. केसीले दार्चुलाको ब्यास क्षेत्रबाट सत्याग्रह सुरु गर्ने तयारी गरेका थिए । तर भारतीय सुरक्षा निकायले ५ दिनका लागि मात्रै ब्यास क्षेत्र जाने अनुमति दिएका कारण समस्या भएको केसीको भनाई छ । स्वास्थ्यका कारण नेपाली भुमी भएर ब्यास जान सक्ने अवस्था नरहेको र भारतको भूमी भएर जान मागे अनुसार पास नपाएका कारण आफु धनगढी फर्केको केसीले बताएका छन् । आफुले दार्चुलामा निः शुल्क स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन गरी विक क्षेत्रका नागरिकलाई स्वास्थ्य सेवा प्रदान गरेर धनगढी फर्कनुपरेको केसीको भनाई छ । ‘मैले सत्याग्रह बस्न लागेको कुरा शायद भारतीय सुरक्षा निकायले पनि जानकारी पाएका थिएकी भन्ने लागेको छ,’ केसीले भने, ‘त्यसैले मैले मागे अनुसार भारतीय बाटो प्रयोग गर्नु अनुमति नै दिएनन्, दार्चुलामा केही दिन नागरिकको स्वास्थ्य परिक्षण गरेर धनगढी फर्कन बाध्य भए ।’

हास्व्यंग्य बिधाको बिकास र कलाकारितामा  व्यावसायिकता प्रदान गर्न  गाइजात्रा कार्यक्रम गर्न लागेको आयोजक बैजनाथ सञ्चार प्रा. लि.की प्रवन्ध निर्देशक एवम गाइजात्रा कार्यक्रमकी संयोजक सरस्वती खड्का भट्टले बताइन् । ‘सुदुरपश्चिममा देउडा, म्युजिक भिडियो  बनेका छन्, केही टेलिफिल्म पनि बनेका छन्  । तर चलचत्रिकर्र्मीको रुपमा बिकास कम  भएको छ ।’ गाइजात्रा संयोजक खड्का भट्टले भनिन् ‘हास्यब्यंग्य बिधामा अझै पनि  धेरै काम हुन बाकी छ । त्यसैले स्टेज कार्यक्रम सहितका नयाँपनका कार्यक्रम गर्दा केही राम्रो हुन्छ भन्ने बिचारले  गाइजात्रे कार्यक्रम गर्न लागेका छौं ।’

गाइजात्रा पहिलो सिजनको अनुभवका आधारमा दोश्रो सिजनलाई अझै परिमार्जित रुपमा आयोजना गर्न लागिएको संयोजक खड्का भट्टले बताइन् । ‘यसअघि चार पाँच फिल्ममा खेले पनि आप्mनो लगानीमा केही काम गरेको थिएँन । साथीहरुले गरौं न त भनेपछि सामान्य रुपमा गरेका थियौं ।’ संयोजक खड्का भट्टले ‘त्यसबाट सिकाइ के भयो भने हामी पनि  गर्न सक्छौं, व्यसायिक पनि बनाउन सक्छौं । पहिलो पटकको सिकाईबाट नै  दोश्रो सिजन गरिरहेका छौं ।’

धनगढीमा खड्का भट्टकै पहलमा २०८१ भदौ १६ मा पनि गाइजात्रा कार्यक्रम भएको थियो । उक्त कार्यक्रममा सुदुरपश्चिमका कलाकारहरुको मात्र सहभागिता रहेको थियो । तर यसपटक सुदुरपश्चिमका र केही काठमाण्डौका कलाकारहरुको समेत सहभागितामा गाइजात्रा कार्यक्रमा संचालन गरिनेछ । संयोजक खड्का भट्टले भनिन् ‘यस कार्यक्रमको प्रमुख उदेश्य स्थानीय कलाकारिताको बिकास हो । यति भन्दाभन्दै पनि  काठमाण्डौंका केही सिनियर कलालारहरलाई आमन्त्रण गरेर स्थानीय र राष्टिय कलाकारको समिश्रण पनि कार्यक्रममा गर्छौ ।’

काठमाण्डौबाट आउने कलाकारको टुंगो लागिसकेको छैन । 

  कलाका अरु बिधामा इमोशनल, हास्ने रुने सबै काम हुने भए पनि गाइजात्रामा  समुदायको वरिपरिको राम्रा र नराम्रा कुराको चित्रण हास्यब्यंग्यका आधारमा हुने उल्लेख गर्दै संयोजक खड्का भट्टले भनिन् ‘गाइजात्राको  हेर्दा मानिसलाई चोट पनि लाग्नु भएन र उनीहरुलाई कमीकमजोरी थाहाक पाएर सिकाइको रुपमा लिन सजिलो हुन्छ ।’

‘बिगतमा सडकमा हास्यव्यंग्य गर्दा आमजनताले मात्र देख्थे, तर यसरी गर्दा निती निर्माण र जनतालाई  सेवा प्रवाह गर्ने प्रमुख भुमिकामा रहेको व्यक्तिहरुको पनि सहभागिता हुन्छ ।’ संयोजक खड्का भट्टले भनिन् ‘सरकारमा रहेका निती निर्माण गर्ने र कार्यान्वयन गर्ने व्यक्तिहरुका राम्रा र नराम्रा पक्ष हास्यव्यंग्यका रुपमा प्रस्तुत गर्ने काम हुन्छ ।’